Các lưu ý căn bản cho người bắt đầu tập đàn

Để việc học đàn và tập đàn trở nên dễ dàng, mình liệt kê một số điều căn bản như sau:
1) Chọn một cây đàn tốt: thông thường mọi người thường chọn những cây đàn giá rẻ khi bắt đầu tập chơi đàn, trước đây mình cũng vậy :). Nhưng đàn rẻ thì âm thanh thường không hay, lại bị sai lệch cao độ của nốt, đàn sử dụng một thời gian dễ bị cong cần.. ảnh hưởng đến chất lượng âm thanh, làm các bạn bị "sai tai" do nghe những note sai (như phát âm tiếng Anh sai). Vì vậy, đầu tiên là phải chọn một cây đàn tốt.
2) Lên dây đàn đúng, cái này thì gần như là bắt buộc rồi. Các bạn tham khảo bài viết lên dây đàn của mình nhé.
3) Tư thế ngồi đàn, tư thế tay trái, tư thế tay phải, cách nhấn ngón tay vào phím đàn, cách để móng tay... đều rất quan trọng, ảnh hưởng đến tốc độ ngón tay, sự tiến bộ qua từng ngày, hơn nữa nếu các bạn bị sai một trong các điều trên, lâu ngày sẽ hình thành một thói quen sai, và việc sửa sai thường khó hơn và lâu hơn rất nhiều so với việc các bạn tập đúng ngay từ đầu. Rất nhiều người sau một thời gian tập đàn, phải tập lại căn bản vì muốn phát triển khả năng cao hơn nữa nhưng lại bị hạn chế do sai tư thế, cách nhấn phím đàn...
4) Bảo quản đàn thật tốt.
5) Các bạn tham khảo thêm bài viết "làm thế nào để việc học đàn trở nên đơn giản" cho một số tip khác http://guitar-nguyendoan.blogspot.com/2014/04/ai-khi-en-voi-mot-loai-nhac-cu-nao-o.html 

Lên dây đàn Ukulele

Hiện nay việc canh chỉnh dây đàn Ukulele cho đúng trở nên đơn giản hơn bao giờ hết với sự trợ giúp của các phần mềm tích hợp trong điện thoại (iOS, Android, Window,...).

Cao độ của dây đàn phân loại theo từng loại đàn được trình bày như bảng sau:

Tùy theo loại đàn Ukulele của mình mà các bạn lựa chọn "tiêu chuẩn lên dây" cho phù hợp, cách phổ biến nhất hiện nay vẫn là G4-C4-E4-A4 (hay được viết ngắn gon thành G-C-E-A).

Một cây đàn được lên dây "chuẩn" sẽ có vị trí chỉnh dây tương ứng như hình dưới đây.

Các bạn có thể thấy được cách lên dây đúng tương ứng như hình dưới đây:

- Dây 1: A (A4)

- Dây 2: E (E4)

- Dây 3: C (C4)

- Dây 4: G (G4)

Như vậy các bạn đã biêt được mục tiêu để lên dây đúng, phần việc còn lại là chỉnh dây theo phần mềm mà thôi.

Các bạn dùng tay phải đánh từng dây như hình sau để tạo ra âm thanh liên tục trên một dây:

Sau đó các bạn canh sao cho âm thanh về đúng với tiêu chuẩn đã nắm được ở trên, ví dụ như chỉnh dây 3 (C4) về đúng với chuẩn, các bạn sẽ thấy trên màn hình máy tính, điện thoại như sau:

- Cao độ ở nốt C4 (nếu là B3 thì phải tăng lên, còn C#4 thì phải giảm xuống).

- Tần số chính xác (~ 260Hz), kim đồng hồ hiện màu xanh lá cây

- Các dây còn lại các bạn chỉnh tương tự.

Tư thế cầm đàn Ukulele

•Một trong những điều quan trọng nhất khi bạn làm quen với cây đàn ukulele đó là tư thế cầm đàn. Tư thế của bạn ảnh hưởng rất lớn đến vị trí, sự tư do, linh hoạt của các ngón tay (trái và phải), giúp bạn thể hiện các bài nhạc một cách hoàn hảo nhất. Vì thế bạn hãy rèn luyện tư thế cầm đàn của mình thật kỹ khi bắt đầu.

•Để có tư thế cầm đàn tốt, bạn hãy ghi nhớ quy tắc 3 điểm tựa.

•Mặt sau của đàn tựa vào người bạn.

•Cẳng tay giữ mặt trước của cây đàn sao cho các ngón tay đặt vừa vặn trên dây theo tứ tự ngón P (dây G), ngón I (dây C), ngón M (dây E), ngón A (dây A). 

•Mặt dưới của cây đàn nằm trên đùi bạn.

•Như vậy là các bạn đã tạo ra 3 điểm tựa vững chắc như kiềng 3 chân rồi.

•Sau khi tạo được 3 điểm tựa, bạn xem có giống như hình bên dưới không. Một lưu ý nhỏ là các bạn phải giữ cho cổ tay của mình luôn thẳng, không bị cong, gập.

Làm thế nào để việc học đàn trở nên đơn giản?

Ai khi đến với một loại nhạc cụ nào đó, cũng mong muốn mình có thể vừa đàn vừa hát trước đám đông, hát tặng một ai đó hay lặng lẽ một mình với những bản classic êm dịu. Tuy nhiên, có nhiều người khi luyện tập được một thời gian thì cảm thấy mình không thể "cảm" được cây đàn, cây đàn nó không quen mình, tập hoài mà không lên tay, đơn giản là do bạn tập luyện chưa đúng phương pháp. Việc nắm được một số bí quyết nho nhỏ có thể giúp bạn tập luyện được tốt hơn.
1) Chơi ở tốc độ chậm, vừa phải, trong quá trình luyện tập từ từ bạn sẽ luyện tập được "sức mạnh" cho ngón tay của bạn, để âm thanh khi chơi được tròn hơn. Qua thời gian, tốc độ của bạn sẽ dần được cải thiện, nhưng ngoài việc theo đuổi tốc độ, tập luyện những kỹ thuật ở tốc độ cao, bạn vẫn nên có những bài tập ở tốc độ chậm của riêng mình. Cứ tưởng tượng trong một cuộc thi chạy bộ, bạn chạy rất nhanh, nhưng khi va phải một ai đó, hay có một chướng ngại vật gì đó là bạn lại loạng choạng, có khi còn vấp ngã.
2) Một cách khác để cải thiện khả năng chơi nhạc cụ đó là ghi âm lại âm thanh của chính bạn. Khi nghe lại, bạn sẽ thấy được mình đã chuyển tải được cảm xúc của đoạn nhạc hay chưa, các âm thanh có đúng với ý đồ cảm xúc như mạnh mẽ, trầm ấm, hay đanh và sắc hay không.
3) Bạn cũng nên tham gia các nhóm có chung sở thích, cùng nhau tập luyện, có thể bạn sẽ học được một số phương pháp luyện tập, kỹ thuật hay đơn giản là một vài chỉ dẫn nho nhỏ để có thể hoàn thiện kỹ năng của mình được tốt hơn. Hơn nữa, trong quá trình tham gia tập luyện và biểu diễn, bạn sẽ có cơ hội được thể hiện trước đám đông, quen dần với "sân khấu" và chắc chắn bạn cũng sẽ học được thêm nhiều điều mới mẻ.
4) Bạn nên học hỏi kỹ thuật từ nhiều người, mỗi người sẽ có cấu tạo bàn tay khác nhau, trong quá trình tập luyện họ sẽ tự hình thành một phương pháp tập luyện phù hợp với bản thân. Nếu bạn mới chập chững "vào nghề", có thể bạn sẽ học hỏi được từ kinh nghiệm đó và xây dựng phương pháp riêng cho mình nhanh hơn và hiệu quả hơn.
5) Âm nhạc là để thể hiện cảm xúc, tuy nhiên bạn không nên ngừng tập luyện khi cảm thấy không có chút cảm xúc nào. Những lúc như vậy, bạn hãy tập những bài đơn giản, để luyện tập sức mạnh cho ngón tay, hay là bài tập, để luyện tốc độ, mình thì hay gọi chung là "tập tạ" cho ngón tay. Hãy nên tận dụng thời gian của mình.
6) Cuối cùng, khi bạn cảm thấy thích một bài nhạc nào đấy, theo thói quen điều đầu tiên là bạn sẽ lên mạng, lùng sục để tìm hợp âm, tab hay guitarpro để tập luyện dễ dàng hơn. Phương pháp này tuy đơn giản, nhưng bạn sẽ không phát triển được đôi tai của mình, hay gọi là "khả năng cảm âm", độ nhạy với âm nhạc cảu bạn. Ban đầu bạn sẽ cảm thấy khó khăn, nhưng tập luyện theo thời gian sẽ tạo cho bạn phản xạ, dần dần bạn sẽ không cần phải nhờ đến Internet mà có thể nghe xong là đàn theo ngay.

Bảo Long

(Guitar Nguyễn Đoàn)

Lên dây đàn Guitar

Thấy nhiều người có nhu cầu lên dây mà không biết lên nên lập topic này. Về cơ bản phần mềm này khá hữu dụng cho newbie. Chứ những người chơi lâu thì có thể lên dây theo ý thích để chơi theo từng bài
đầu tiên vào đây: http://www.aptuner.com/cgi-bin/aptuner/apmain.html để tải AP tuner về.





Sau đó chạy ApTunerInstall308.exe như cài các phần mềm bình thường. (cái này chắc ai cũng biết )
Bây giờ chạy phần mềm. Mặc định sẽ không có icon trên desktop nên phải vào ( cái này cũng là mặc định của nó ,tùy lúc bạn cài đặt ) : computer/:C/program file/APtuner/Aptuner308/tuner.
Chạy Tuner lên ( có biểu tượng là máy đo, còn đo gì thì ko biết )
Tiếp chọn Use Without Registering như trong hình





Thế là xong phần cài đặt. Lần sau bật lên thì cứ làm như thế nhé ( quá đơn giản )
Giờ là phần chính đây






Có cách nhớ các dây là E4(dây bé nhất) - B3 - G3 - D3 - A2 - E2(dây to nhất) hay còn gọi đơn giản là Ép Bạn Gái Đi Ăn Ếch.(hay gì nữa thì tùy )
Đầu tiên chỉnh dây to nhất là dây E2. Đánh dây E2 để kiểm tra so với mốc E2 đã cho sẵn. Nếu vạch xanh trùng với mốc E2 thì là chuẩn.






Các dây khác làm tương tự.Anh chị em có thể tham khảo thêm tại topic
http://guitarpro.vn/showthread.php?t=5908 để lên dây trên mobile. Cách làm trên mobile cũng tương tự như thế

(ST)

Tư thế đàn guitar modern ^^

Tư thế đàn guitar modern có phần thoải mái hơn ^^.

Tư thế đàn guitar classic

Ngồi sát mép ghế và ghế hơi xoay sao cho mép ghế bên phải hơi lùi ra phía sau để chân phải được thoải mái khi dang rộng .Không nên dùng ghế sa lông có đệm dày dễ bị tê chân khi ngồi lâu. Nên dùng nghế cứng hoặc nếu có điều kiện dùng nghế chuyên dụng để chơi đàn (có lớp đệm mỏng và điểu chỉnh được độ cao) thì tuyệt vời nhất. Lưng thẳng đứng.Tư thế ngồi này không chỉ áp dụng cho việc tập đàn mà còn dùng cho tất cả các việc khác cần ngồi lâu. Tư thế ngồi này bảo vệ cột sống và đảm bảo máu lưu thông tốt ở phần chân nên không bị tê chân khi ngồi lâu.

b/ Chân phải dang rộng, chân trái đặt lên kê chân (Eng:footrests - loại chuyên dùng có thể điều chỉnh được độ cao) và hướng thẳng ra phía trước. Đặt đàn lên đùi trái sao cho phần eo đàn ôm khít vào đùi và mặt đàn sẽ nghiêng một chút so với phương thẳng đứng nên mắt có thể nhìn rõ được cả 6 dây. Như vậy, đàn sẽ được cố định bởi 3 điểm: đùi trái , đùi phải và cẳng tay phải đặt trên thân đàn.


c/ Nữ giới có thể vắt chân phải qua đùi trái rồi đặt lên kê chân. Đàn đặt lên đùi phải.


d/ Đỉnh của phần cong nhỏ của thân đàn trùng vào giữa ngực.


e/ Phần đầu cần cao ngang tầm mắt, tối thiểu phải cao ngang vai. Có thể xác định cụ thể độ cao của đầu cần bằng cách khi quay đầu sang trái thì mắt sẽ nhìn thấy cái khóa đàn ở giữa (khóa dây 5). Độ cao của đầu cần phụ thuộc vào độ cao của kê chân và nó có ảnh hưởng quan trọng đến tư thế đúng của tay trái.

2. Tập nhạc nhẹ (đệm ) có thể ôm đàn thoải mái hơn: kê lên đùi phải và 2 chân tự do miễn là đàn được giữ chắc chắn và mắt kiểm soát được 6 dây.Nhưng mới người mới học cũng nên ngồi theo tư thế tập cổ điển vì tư thế đó thuận lợi nhất cho hoạt động của hai tay.

(ST)

Tầm quan trọng của móng tay (tay phải)

ĐÀN PHÁT ÂM THANH

Bàn tay phải tạo ra âm thanh. Mặc dù chất lượng của âm thanh thì được quyêt định bởi cả hai tay, kiểu âm thanh và cường độ thì lại do bàn tay phải quyết định.
Có bảy yếu tố tạo thành âm thanh:
1. Chiều dài móng và dạng móng.
2. Kiểu đánh: đánh ép hay đánh móc.
3. Vị thế của bàn tay và góc độ của ngón tay với dây.
4. Đầu ngón và móng tay tiếp cận dây như thế nào.
5. Đầu ngón và móng được chuẩn bị trên dây như thế nào.
6. Sức ép của ngón tay trên dây.
7. Cách đầu ngón và móng tay rời khỏi dây.
Những yếu tố này ảnh hưởng tương quan lẫn nhau. Cái này sẽ quyết định cái nọ như thế nào. Thí dụ, việc lựa chọn ép dây hay móc dây sẽ quyết định vị thế bàn tay, và do vậy đến góc độ của ngón tay với dây. Tương tự, nó cũng sẽ quyết định đến việc ngón tay tiếp cận dây như thế nào tư thế chuẩn bị ở trên dây ra sao. Tất cả các điều này sẽ quyết định đến sức đánh và cách buông dây. Chiều dài và dạng
móng sẽ góp phần giúp bạn dùng các dạng đánh khác nhau để diễn cảm.

CHIỀU DÀI VÀ DẠNG MÓNG

Nếu ngón tay quá dài, đầu ngón và móng đánh vào dây sẽ vướng, do vậy sẽ ảnh hưởng đến tốc độ và sự trôi chảy.Điều này do bởi lực cản gia tăng gấp bội. Hình dáng móng xấu cũng có thể tạo ra những lực cản trên dây diễn ra ngoài ý muốn và do vậy tạo ra những âm thanh chát chúa. Móng tay giúp chúng ta kiểm soát và sử dụng dây dể tạo ra cường độ và âm thanh. Do vây điều quan trọng là phải biết dưỡng va giữ móng như thế nào để dễ đàn và tạo ra âm thanh tốt.

Chiều dài móngĐể đo chiều dài móng, đặt ngón tay theo chiều ngang và rồi đặt một cái giũa đối với móng ở góc độ thẳng góc. Nếu móng và thịt đụng cái giũa cùng một lúc thì đó là chiều dài móng tôt Nếu phải nghiêng cái giũa về phía trước hay phía sau khi đo móng thì có nghĩa là móng đã quá dài hay quá ngắn.

Kiểu móng tay
Các kiểu móng tay này tượng trưng cho bốn dạng cơ bản: cong, dẹp, hình móc cong úp xuống và cong ngược lên. Trong khi cong là lý tưởng thì ba kiểu còn lại thường gặp nhất.

Tạo dáng móng (giũa móng)
Luôn luôn sử dụng cái giũa, chứ không phải đồ cắt móng tay, để tạo dáng móng cho bàn tay phải. Dùng đồ cắt móng tay để cắt sẽ làm cho móng có khía lởm chởm, cho dù bạn có dùng giấy nhám để giũa đi chăng nữa.
Luôn luôn giũa móng với đầu ngón tay để đối diện bạn. Đặt cái giũa dưới móng tay theo một góc độ nhỏ (để móng tay xuống măt giữa). Điều này sẽ giúp bạn quan sát cạnh móng tốt.
Theo cách đúng thì cái giũa sẽ đụng cạnh móng bằng ngang theo chiều rông của móng và được đặt một cách vững chắc. Nếu dạng móng quá tròn, bạn sẽ ghi nhận một sự chuyển động đu đưa khi các ngón giũa di chuyển vòng quanh cạnh móng.
Đây chỉ là những gợi ý về cách tạo dáng móng. Có những cách khác nhau dành cho bốn kiểu móng đã thảo luận trong bài này. Mặc dù tôi đã nêu ra các kiểu móng và những cách tạo thích ứng nhưng tự thí nghiệm vẩn đáng được khuyến khích. Chỉ có bạn mới biết cái gì thích hợp cho mình.

Hình - Một số dạng móng tay cơ  bản

Góc độ và cách đặt ngón
Để đạt được một âm thanh tốt, chúng ta nên chú ý đến góc độ của đầu ngón tay đặt trên dây. Lưu ý rằng khi ngón tay được đặt trên dây, chỉ có phần thịt là chạm dây. Phần móng chỉ chạm dây khi nào đàn.
Khi một ngón tay đánh thẳng vào trong lòng bàn tay, nó thực tế đang di chuyển trên một phần mặt dây (khi dây sử dụng móng tay như là một “dốc”) mà giúp tăng cường âm thanh. Tuy nhiên, góc độ này cũng tạo ra tiếng đàn xoèn xoẹt nơi phần các dây trần và do vậy cần phải được chỉnh thành góc độ thẳng hơn khi chơi các dây số bốn, năm và số sáu…

Cách bảo quản đàn

Đối với những người yêu và mê ukulele (cũng như guitar hay các loại nhạc cụ có dây khác) thì ukulele không chỉ là nhạc cụ mà nó còn như 1 người bạn, 1 người yêu, có nhiều người cũng bỏ ra khoản tiền khá lớn để mua cây đàn tốt, do đó không những chơi giỏi đàn mà các bạn cũng cần biết cách bảo quản đàn sao cho đúng để giữ gìn đàn được lâu cả về hình thức và chất lượng âm thanh. Bài viết sau sẽ cung cấp một số kinh nghiệm để bạn có thể bảo dưỡng cây đàn của mình:

1. Điều kiện khí hậu: Những cây đàn tốt đều được làm bằng gỗ nguyên tấm (Solid), gỗ lại rất dễ có những biến đổi vật lý khi khí hậu thay đổi, nhất là về nhiệt độ và độ ẩm. Đối với đàn guitar, ukulele, độ ẩm thích hợp dao động quanh khoảng 60% (tuy nhiên cần lưu ý tới khí hậu nơi sinh ra nó).
Với những vùng có độ ẩm cao, nên để vào trong hộp đàn những gói hút ẩm, hoặc để đàn trong phòng có độ ẩm thích hợp (có điều hòa). Những cây guitar, ukulele nào bị rơi vào điều kiện ẩm hơn bình thường, nó sẽ biến dạng(cong cần nhẹ…), nhưng khi đưa nó về điều kiện tốt nó sẽ trở lại bình thường. Còn những cây nào bị rơi vào điều kiện quá ẩm, những biến dạng nặng nề(cong cần nặng…) sẽ không thể hồi phục được nữa.

Với những vùng khô (như châu Âu, Mỹ), phải thiết kế thêm mấy cái máy phun nước tăng độ ẩm ở chỗ để đàn. Một điều cần chú ý, nên mua một cái máy đo độ ẩm.

Nhiệt độ cao quá cũng không tốt cho đàn, ở nhiệt độ khoảng 50 độ C, chất keo dính ở đàn bắt đầu bị chảy, do đó ko nên để đàn ở những nới quá nóng như gần bếp lửa, lò sưởi, hay để ngoài trời. 

2.Thay dây: Nên thay từng dây một, tránh tháo hết dây ra rồi mới lắp cả vào. Tuyệt đối cấm kị việc cắt dây đàn, vì mặt đàn sẽ bị thay đổi lực quá đột ngột. Chú ý lúc thay dây không làm xước mặt đàn.
Đàn khi dùng thường xuyên thì tầm 1 tháng là nên thay dây 1 lần để đảm bảo độ chuẩn về chất lượng âm thanh, dây đàn quá cũ hoặc xuống cấp rất ảnh hưởng tới âm thanh và thường gây tiếng rè rè khó chịu.

3.Lớp sơn đàn (Gloss đánh bóng): Gloss đánh bong đàn rất đẹp, và có lợi cho âm thanh thoát ra nhưng có nhược điểm là rất yếu và dễ xước. Chỉ cần một vật cứng nhỏ cũng có thể làm hỏng lớp gloss này. Cần chú ý là vào những hôm trời nóng, lớp vecni sẽ rất giòn và dễ vỡ. Chúng ta cũng có thể thường xuyên lau mặt đàn bằng dầu chuyên dụng để bảo vệ mặt đàn và luôn giữ cho mặt đàn được bóng đẹp.

4. Bảo dưỡng cần và phím đàn: 1 năm nên lau cần phím đàn từ 2 hoặc 3 lần (dùng dầu chuyên dụng, hoặc không có điều kiện thì giỏ vài giọt nước lau). Có thể tận dụng những lúc thay dây để lau qua, nhưng nhớ không được tháo hết 6 dây ra lau.

5. Về vấn đề tay phải và trái khi đánh đàn: Tay phải nên tránh chạm vào mặt đàn, nếu kĩ thuật dùng đến thì nên dán một lớp bảo vệ. Tay trái không được để móng vì chỉ cần để một chút móng, lâu ngày cần phím sẽ bị xước, ảnh hưởng nặng nề đến cảm giác tay trái.

6. Các vấn đề quan trọng khác: Khi chơi đàn xong thì phải cất vào hộp ngay, không nên để ngoài. Có những người xót đàn không bao giờ dám lấy ra, cũng không được, đàn không được chơi thường xuyên thì sẽ xuống cấp, nếu không đến mức bị biến dạng vật lý thì tiếng đàn cũng sẽ kém đi rất nhiều.
.

(ST)